Meroddi Bağdatlıyan'ın adresi, İstanbul'un en açıklayıcı sokak adlarından birini taşır: İlk Belediye Caddesi. Çoğu şehirde sokaklara çiçek, kuş ya da kahraman adı verilir; burada ise sokağın adı, düpedüz bir kurumsal doğum belgesidir. Çünkü Türkiye'nin modern anlamdaki ilk belediyesi, gerçekten de bu yokuşun tepesinde kuruldu.
Paris'in altıncısı, İstanbul'un birincisi
1857-58'de Osmanlı yönetimi, başkenti on dört belediye bölgesine ayırdı ve ilk faaliyete geçen daire Galata-Beyoğlu oldu. Bu ilk belediyeye verilen ad şaşırtıcıdır: Altıncı Daire-i Belediye. Neden ilk kurulan belediye "altıncı"? Çünkü ad, sıralamadan değil, hayranlıktan geliyordu: Paris'in ünlü Sixième Arrondissement'ı örnek alınmıştı. Altıncı Daire; sokakları aydınlatan, yolları açan, semti haritalandıran kurum olarak Galata'nın çehresini değiştirdi. Halk da belediye binasına çıkan bu caddeye, kurumun unvanını değil kıdemini yakıştırdı: İlk Belediye.
Caddeye adını veren kurumun başında da tarihî bir figür vardı: Altıncı Daire'nin ilk başkanı Edward Blacque — yani bu sokak, aynı zamanda İstanbul'un ilk modern belediye başkanının mesai yoluydu.
Karanfil Sokak'ın ikizleri
Bugünkü otelimizi oluşturan ikiz binalar, 1895-1905 yılları arasında bu caddede yükseldi — o dönemki adıyla Karanfil Sokak'ta. 1905 tarihli sigorta haritalarında her iki yapı da "Bağdatlıyan Apartmanı" olarak kayıtlıdır. Binaları yaptıran Ohannes Bağdatlıyan, Osmanlı bürokrasisinde üst düzey görevlerde bulunmuş, kariyeri Berlin'e kadar uzanmış Ermeni kökenli bir İstanbulluydu. Dönemin varlıklı isimlerinin çoğu gibi kendisi burada oturmadı; ikizler, çağının modern kira konutları olarak tasarlandı — Galata'nın apartman devriminin bu yakadaki temsilcileri.
Dönemin ilginç mimari detaylarından biri de kayıtlarda geçer: Altıncı Belediye Dairesi'nden Karanfil Sokak'a uzanan bir demir köprü. Belediye ile sokağı fiziksel olarak birbirine bağlayan bu köprü, caddenin adındaki ilişkinin adeta çelikten bir kanıtıydı.
Bir sokakta üç isim, tek hikâye
Karanfil Sokak, İlk Belediye Caddesi, Bağdatlıyan — üç isim, aynı yokuşun üç katmanı. Otelimizin ikiz cepheleri arasında yürürken aslında şunları aynı anda gezersiniz: Osmanlı'nın Paris'e bakarak kurduğu ilk belediyeyi, bir bürokratın modern şehir vizyonunu ve yüz yılı aşkın süredir ayakta duran bir apartman geleneğini. Sokak adları bazen en kısa tarih kitaplarıdır; bu cadde, en iyi örneklerinden biri.
İlk Belediye Caddesi'nin ikizlerinde konaklamak için: Meroddi Bağdatlıyan →
