Şahkulu, Tımarcı Sk. No:1, Beyoğlu
Barnathan Apartmanları (1892-1893)
Barnathan'ın iki girişinin üzerinde inşa tarihleri bugün de taşa işli durur: bir girişte 1892, diğerinde 1893 — hemen yanlarında ise Musevi takvimine göre 5652 ve 5654. Galata'da 19. yüzyıl sonunda yükselen apartman konutların ilk örneklerinden olan bina, dönemin geleneğine uygun biçimde adını mülk sahibi aileden alır: 1492'de İspanya'dan Osmanlı'ya göç eden Sefarad kökenli Barnathan ailesi. Soyadları İbranice'de 'Natan Peygamber'in Kızı' anlamına gelir; ailenin büyüğü banker Nissim Barnathan (1827-1907), Galata'nın saygın ve nüfuzlu isimlerindendi.
Apartman, dönemin yeni orta sınıfı için kira konutu olarak tasarlandı; 1892'deki ilk sakinleri arasında doktorlar, Osmanlı Bankası çalışanları, bankerler ve Şark Demiryolları görevlileri vardı. Mühendis Charles Maruletto imzasını taşıyan, ipek üzerine çizilmiş 1896 tarihli özgün planı, ailede kuşaktan kuşağa saklanarak günümüze ulaştı.
Neoklasik cephe barok detaylarla işlidir: sövelerde gül, üzüm salkımı ve akant yaprağı kabartmaları; basamaklarda Marmara mermeri, sahanlıklarda İtalya'dan getirilen Carrara taşı; 3,40 metre yüksekliğinde tavanlar. En ayırt edici özelliği ise İstanbul'da az örneği görülen, hiçbir destek kullanılmadan binadan taşan klasik Fransız balkonlarıdır. Bir de şehir sırrı: dünyanın en eski ikinci metrosu Tünel (1875), tam Barnathan'ın altından geçer.
Yaklaşık 130 yıldır Galata ile Pera'nın kesişiminde duran bu anıt yapı, bugün Meroddi Barnathan olarak aynı özenle yaşatılıyor. Hikâyesinin tamamı, Nar Yatırım'ın katkılarıyla yayımlanan "Barnathan Apartmanları" (Çiğdem Oğuz, 2016) kitabında kayıt altındadır.
